Zaburzenia nastroju (afektywne) negatywnie wpływają na aktywność zawodową, psychiczną, fizyczną oraz emocjonalną. Jak sama nazwa wskazuje, towarzyszą im zmiany nastroju.

Podstawowy podział zaburzeń wyróżnia dwie kategorie: zaburzenia afektywne jednobiegunowe oraz dwubiegunowe. Osoba, która boryka się z tego rodzaju schorzeniem, nie jest w stanie panować nad sobą, a także kontrolować swoich emocji.

W naszym gabinecie psychoterapeutycznym leczenie odbywa się u certyfikowanych specjalistów którzy na codzień praktykują w takich jednostkach medycznych jak szpitale czy hospicja

Przyczyny zaburzeń nastroju

Zaburzenia nastroju występują u ludzi na całym świecie coraz częściej. Nie ma jednoznacznej przyczyny, która wywołuje taki stan rzeczy. Wśród czynników, które mają wpływ na rozwój schorzeń afektywnych, wymienia się m.in.: problemy z neuroprzekaźnikami, obciążenia genetyczne, a także problemy o podłożu psychologicznym.

Neuroprzekaźniki umożliwiają przekazywanie informacji pomiędzy komórkami układu nerwowego. Wśród nich występuje serotonina, dopamina oraz noradrenalina. W momencie, gdy miejsce mają zaburzenia w stężeniu neuroprzekaźników w obrębie układu nerwowego, może dochodzić do afektywnych zaburzeń nastroju. Ich nadmiar wiązany jest z podwyższonym nastrojem, niedobór zaś z obniżonym nastrojem.

Występowanie zaburzeń afektywnych może być także uwarunkowane obciążeniami genetycznymi. U osób, u których ktoś w rodzinie cierpiał na chorobę afektywną dwubiegunową lub depresję, istnieje większe ryzyko wystąpienia schorzenia. Taki stan rzeczy pozwala wysnuć teorię, iż za zaburzenia nastroju mogą również odpowiadać odziedziczone geny.

Zaburzenia afektywne nastroju mogą być także wynikiem przeżycia wydarzenia, które w danej osobie wywołało silny stres. Może to być śmierć bliskiej osoby, utrata pracy, rozstanie z partnerem, zmiana miejsca zamieszkania, szkoły lub pracy, a także zostanie ofiarą napaści.

czynniki

Czynnikami ryzyka są również somatyczne schorzenia przewlekłe (m.in. cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, niewydolność serca), a także zaburzenia hormonalne (np. niedoczynność tarczycy może wywołać obniżenie nastroju). Zaburzenia nastroju mogą być wywołane stosowaniem środków psychoaktywnych oraz leków, których składniki mogą obniżać lub podwyższać nastrój, jak również nadmiernym spożywaniem alkoholu. Problemy z nastrojem może także spowodować nagłe odstawienie powyższych substancji.

Problem z obniżonym nastrojem

Najczęściej spotykanym zaburzeniem nastroju (afektywnym) jest jego obniżenie. Statystycznie ryzyko zachorowania na depresję w ciągu całego życia wynosi u kobiet 25%, u mężczyzn zaś 12%.

Stany depresyjne związane z obniżeniem nastroju można sklasyfikować następująco:

  • zaburzenia depresyjne,
  • pojedynczy epizod depresyjny,
  • zaburzenia depresyjne nawracające,
  • depresję poporodową,
  • depresję atypową,
  • depresję wieku starczego,
  • depresję u dzieci i młodzieży,
  • depresję sezonową,
  • depresję psychotyczną,
  • depresję maskowaną.

Objawy zaburzeń nastroju (afektywnych) dla stanu obniżonego nastroju to:

  • zaburzenia snu (głównie bezsenność),
  • zaburzenia apetytu (brak apetytu lub nadmierne łaknienie),
  • poczucie, iż świat oraz życie nie mają żadnego sensu,
  • brak odczuwania szczęścia,
  • brak poczucia własnej wartości,
  • myśli samobójcze (ich obecność, akty samookaleczenia się lub próby samobójcze).

Epizod depresyjny może zostać rozpoznany, gdy objawy utrzymują się przez co najmniej 2 tygodnie

Zaburzenia nastroju z podwyższonym nastrojem

Zaburzenia nastroju ze zmiennym nastrojem (naprzemiennie występujące stany depresyjne oraz maniakalne) to trzecia grupa zaburzeń afektywnych. Wyróżnia się dwa podstawowe typy zaburzeń ze zmiennym nastrojem:

  • typ I - połączenie epizodów maniakalnych i depresyjnych,
  • typ II - pojawienie się stanów depresyjnych oraz hipomanii.

Leczenie zaburzeń nastroju (afektywnych)

Leczenie zaburzeń nastroju (afektywnych) wymaga podjęcia przez pacjenta psychoterapii. Zazwyczaj konieczne jest stosowanie środków farmakologicznych. Leczenie jest długotrwałe, niezbędna jest praca osoby chorej, psychoterapeuty, a także wsparcie najbliższych.

Leczenie farmakologiczne opiera się na dobraniu leków do aktualnego stanu zdrowia pacjenta i zdiagnozowanej choroby afektywnej. W przypadku zaburzeń o charakterze depresyjnym stosowane są środki przeciwdepresyjne (antydepresanty), np. inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny. Pobudzenie nastroju leczone jest środkami stabilizującymi nastrój (lekami normotymicznymi), np. solami litu, karbamazepiną, kwasem walproinowym.

Psychoterapia odgrywa istotną rolę w leczeniu zaburzeń afektywnych. Czasami najlepszym rozwiązaniem jest terapia rodzinna lub małżeńska. Udowodniono bowiem, iż utrzymanie dobrych, przynoszących satysfakcję związków z bliskimi pozytywnie wpływa na przebieg choroby i jej leczenie.