Psycholog, Psychoterapeuta a Psychiatra - różnice i informacje



Psycholog, psychiatra i psychoterapeuta zajmują się tą samą dziedziną – a mianowicie psychiką człowieka. Osoby, które borykają się z trudnościami życiowymi, podejrzewają u siebie depresję lub poczuły konieczność skontaktowania się ze specjalistą w zakresie pomocy psychicznej, zazwyczaj zastanawiają się, do kogo udać się po pomoc – psychologa, psychiatry, a może psychoterapeuty?

Bardzo często zdarza się, że psycholog mylony jest z pozostałymi profesjami. W rzeczywistości jednak wszyscy trzej specjaliści zajmują się pomocą w zupełnie innych sprawach związanych bezpośrednio ze zdrowiem psychicznym.Wielu specjalistów przyznaje, że w swojej praktyce zawodowej często zdarza im się usłyszeć błędne nazewnictwo wykonywanej przez nich profesji.Pacjentom nadal nazywają psychologa „doktorem” lub proszą go o przepisanie leku. Kim zatem jest psycholog, kim psychiatra, a kim psychoterapeuta? Są to trzy odrębne zawody, których kompetencje, chociaż czasami zbliżone, są zupełnie inne. Poznajmy te różnice.

Psychologia

Psycholog – kto to jest?

Powszechnie mianem psychologa określany jest każdy specjalista zajmujący się zdrowiem psychicznym. W rzeczywistości jednak psychologiem jest osoba, która ukończyła 5-letnie studia na kierunku psychologia i legitymuje się stosownym dyplomem.

Psychologiem nazywana jest osoba, która uzyskała co najmniej tytuł magistra, kończąc studia na kierunku psychologia. Psychologią jest nauka badająca mechanizmy oraz czynniki wpływające na psychikę i zachowanie człowieka.

Do kompetencji psychologa zalicza się m.in. wykonywanie testów psychologicznych, prowadzenie szkoleń, wydawanie zaświadczeń, orzeczeń, a także stawianie diagnozy psychologicznej.

Aby móc prowadzić psychoterapię, musi ukończyć szkołę psychoterapii w konkretnym kierunku. Do psychologa najczęściej udajemy się, gdy:

  • potrzebujemy diagnozy psychologicznej (np. w kwestii kompetencji intelektualnych),
  • diagnoza psychologiczna może być niezbędna w toku leczenia psychiatrycznego lub neurologicznego,
  • gdy nasze dziecko ma trudności szkolne (do psychologa pracującego w poradni psychologiczno-pedagogicznej),
  • gdy jesteśmy ofiarami przemocy (do psychologa pracującego w Ośrodku Interwencji Kryzysowej),
  • gdy chcemy adoptować dziecko i musimy przejść procedury adopcyjne (do psychologa pracującego w ośrodku adopcyjnym).

Psycholog może również służyć pomocą psychologiczną, prowadzić poradnictwo oraz doradzać w różnych kwestiach – od zawodowych przez pomoc w rozwiązywaniu problemów w wychowywaniu dzieci. Na studiach przyszli psychologowie mogą wybrać jedną z wielu specjalności (np. psychologia sądowa, psychologa pracy, poradnictwo zawodowe).

Psycholog nie ma uprawnień do wypisywania recept oraz prowadzenia leczenia farmakologicznego u swoich pacjentów.

Psychiatra – kto to jest?

Psychiatrą może zostać osoba, która ukończyła studia medyczne oraz specjalizację – to inaczej lekarz medycyny ze specjalizacją z psychiatrii. Psychiatria to dziedzina, która zajmuje się badaniem oraz leczeniem chorób i zaburzeń psychicznych.

Psychiatra po przeanalizowaniu objawów danego pacjenta jest w stanie postawić diagnozę oraz wprowadzić leczenie z wykorzystaniem środków farmakologicznych.

Gdy zaburzeniom psychicznym towarzyszą objawy fizyczne, psychiatra może zlecić przeprowadzenie klasycznych badań lekarskich.

Po zdiagnozowaniu danego przypadku lekarz jest w stanie zaproponować odpowiedni sposób leczenia. Coraz częściej stosowane jest połączenie farmakologii oraz psychoterapii. Jeżeli lekarz psychiatra nie ma odpowiednich kompetencji w zakresie psychoterapii, wysyła pacjenta do psychoterapeuty.

Do psychiatry najczęściej udajemy się, gdy:

  • występuje ryzyko występowania stanów depresyjnych, lękowych, zaburzeń odżywiania, snu lub też zaburzeń osobowości,
  • cierpimy na obsesyjne myślenie oraz natręctwa,
  • konieczne jest przepisanie środków farmakologicznych na receptę,
  • jesteśmy uzależnieni (konieczne jest udanie się do terapeuty uzależnień),
  • tracimy kontakt z rzeczywistością,
  • mamy myśli samobójcze, okaleczamy się itp.

Psychoterapeuta – kto to jest?

Psychoterapeutą jest osoba, która ukończyła szkolenie podyplomowe z zakresu psychoterapii w certyfikowanym ośrodku psychoterapii (z reguły trwa ono ok. 4 lata). Psychoterapeutą może zostać osoba m.in. po studiach medycznych lub humanistycznych (np. socjologii). Warunkiem uzyskania dyplomu przez psychoterapeutę jest odbycie własnej terapii, stażu oraz superwizji.

Psychoterapia zajmuje się rozpoznawaniem i leczeniem zaburzeń nerwicowych (lękowych), zaburzeń osobowości oraz innych chorób i zaburzeń natury psychologicznej. Leczenie opiera się na specyficznym rodzaju relacji na linii psychoterapeuta – pacjent. Pacjent musi przede wszystkim ufać swojemu psychoterapeucie.

Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje psychoterapii: krótkoterminową oraz długoterminową. Charakter leczenia uzależniony jest przede wszystkim od jednostki chorobowej pacjenta.

Wśród podstawowych nurtów psychoterapii wyróżnia się: psychoterapię poznawczo-behawioralną, systemową, psychoanalityczną oraz psychodynamiczną.

Psychoterapeuta nie ma kompetencji do przepisywania leków, jednak może poprosić o konsultację psychiatryczną, gdy uzna, że pacjent tego wymaga.

Do psychoterapeuty najczęściej udajemy się, gdy:

  • mamy problemy z radzeniem sobie z własnymi uczuciami przez dłuższy czas,
  • mamy podejrzenia, że źródło naszych problemów tkwi w nas samych,
  • w przypadku rozpoznania depresji, zaburzeń odżywiania, fobii, zaburzeń lekowych czy też obsesyjnych myśli,
  • mamy problemy z przedłużającą się żałobą lub trudnościami w budowaniu relacji z innymi ludźmi,
  • mamy problemy z opanowanie złości lub zmagamy się z silnym poczuciem winy,
  • zaleci to lekarz, który rozpozna dolegliwości psychosomatyczne,
  • zpsychoterapia często stosowana jest jako uzupełnienie leczenia farmakologicznego

Do kogo udać się popomoc?

Do psychologa:

  • w przypadku problemów wychowawczych,
  • chcąc wykonać testy inteligencji, kompetencjizawodowych, na dysleksję itp.,

Do psychoterapeuty:

  • z problemami na tle lękowym (nerwice),
  • z obniżonym nastrojem (depresja),
  • z problemami w relacjach społecznych,
  • w przypadku nieradzenia sobie ze stresem,
  • w przypadku zaburzeń odżywiania (anoreksja,bulimia),
  • gdy przechodzimy kryzys w związku,
  • w przypadku podejrzenia zaburzeń osobowości,

Do psychiatry:

  • gdy potrzebujemy leków, które pomogą nam przejśćtrudny okres w życiu (np. śmierć bliskiej osoby, rozwód, traumatyczneprzeżycie),
  • podczas leczenia chorób psychicznychwymagających stosowania leków,
  • psychiatra z reguły prowadzi farmakoterapię, która jest uzupełnieniem psychoterapii.