Niedotlenienie mózgu


NIedotlenie mózgu

Niedotlenienie mózgu może wystąpić na skutek różnorodnych przyczyn. Zazwyczaj jest wynikiem nieprawidłowo funkcjonującego układu nerwowego, układu oddechowego lub układu sercowo-naczyniowego. Symptomami nagłego niedotlenienia mózgu są bóle głowy, zaburzenia równowagi oraz zaburzenia mowy. Objawy niedotlenienia mózgu rozwijają się stopniowo, stąd też trudności w jego szybkim i prawidłowym rozpoznaniu.

Szacuje się, iż bez braku tlenu każdy człowiek jest w stanie przeżyć tylko 4 minuty. Dzienne zapotrzebowanie mózgu na utlenowaną krew wynosi około 3,3 ml na 100 gram tkanki mózgowej. Aby zapobiec śmierci komórek w mózgu następującej na skutek niedotlenienia mózgu, konieczne jest przeprowadzenie sztucznego oddychania oraz wykonanie masażu serca.

Niedotlenienie mózgu - czym jest i jakie są jego rodzaje?

Niedotlenienie mózgu występuje na skutek niewystarczającej ilości tlenu dostarczanej do mózgu. Zbyt mała ilość tlenu powoduje zaburzenia w pracy tego organu. Mózg potrzebuje dużej ilości tlenu do prawidłowego funkcjonowania. Ze względu na to, iż jest organem wrażliwym na jego niedobór,nawet chwilowe niedotlenienie mózgu może mieć przykre następstwa i zakończyć się uszkodzeniem lub nawet obumarciem części mózgu. Kora mózgu zostaje trwale uszkodzona w przypadku wystąpienia całkowitego niedotlenienia mózgu po około 4 minutach. Skutkuje to trwałą utratą przytomności.

Wyróżnia się kilka rodzajów niedotlenienia mózgu:

  • zawał mózgu - następuje na skutek ogólnego lub ogniskowego zahamowania mózgowego krążenia krwi; w ciągu 2 minut stężenie tlenu zawartego w komórkach mózgu spada do zera,
  • niedotlenienie częściowe - jest wynikiem zmniejszonego przepływu krwi w mózgu, niedotlenienie hipoksemiczne - to skutek obniżonego ciśnienia cząstkowego tlenu we krwi tętniczej,
  • niedotlenienie anoksyczne - następuje na skutek zbyt niskiego utlenowania krwi tętniczej, niedotlenienie anemiczne - jest wynikiem niewystarczającej ilości hemoglobiny odpowiedzialnej za transport tlenu,
  • niedotlenienie histotoksyczne - jest skutkiem nieprawidłowego działania układów enzymatycznych,
  • przemijający udar niedokrwienny (TIA) - następuje w wyniku krótkotrwałego przerwania dopływu krwi do części mózgu, skutkując przemijającym niedokrwieniem tkanki mózgu.​​​​​​​

Niedotlenienie mózgu - przyczyny

Niedotlenienie mózgu może być skutkiem wielu czynników. Najczęściej występujące przyczyny to:

zatrzymanie krążenia (m.in. na skutek zawału serca, silnego krwotoku, migotania komór), niewydolność serca (m.in. migotanie przedsionków, uszkodzenie zastawek), zwężenie tętnic szyjnych (m.in. miażdżyca, zator, tętniak rozwarstwiający), niskie ciśnienie tętnicze (m.in. wstrząs anafilaktyczny, wstrząs pourazowy, wstrząs hipowolemiczny),anemia (ciężka niedokrwienność), choroby układu oddechowego (m.in. rozedma płuc, odma opłucnowa, silny atak astmy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, bezdech, często bagatelizowany zespół bezdechu sennego).

Niedotlenienie mózgu - objawy

Skutki niedotlenienia mózgu zazwyczaj mają charakter nagły. Pierwsze objawy to: bóle głowy, zaburzenia pamięci i widzenia,nudności i wymioty. Dłuższe niedotlenienie mózgu może skutkować:

  • zaburzeniami równowagi i koordynacji,
  • zaburzeniami czucia, zaburzeniami poznawczymi,
  • zaburzeniami psychicznymi,
  • sinicą (posinieniem twarzy),
  • tachykardią (częstoskurczem serca)

Rzadko, w stosunkowo skrajnych przypadkach, niedotlenienie mózgu skutkuje: utratą przytomności, omdleniem, drgawkami,śpiączką, a nawet śmiercią mózgu. Śpiączka oraz śmierć mózgu może wystąpić w najcięższych przypadkach niedotlenienia mózgu. Jest to skutek braku tlenu, który sprawia, iż obumierają grupy neuronów odpowiedzialnych za podtrzymanie funkcji życiowych w organizmie.

Do objawów przewlekłego niedotlenienia mózgu, będącego wynikiem niewłaściwie leczonej cukrzycy, zalicza się: senność, trudności w koncentracji, chroniczne przemęczenie oraz zaburzenia pamięci.

Niedotlenienie mózgu - leczenie

W przypadku wystąpienia niedotlenienia mózgu najważniejszą rolę odgrywa natychmiastowe dostarczenie tlenu do mózgu. Konieczne jest wówczas przeprowadzenie sztucznego oddychania oraz wykonanie masażu serca. Gdy do mózgu nie zostanie dostarczona odpowiednia ilość tlenu, komórki nerwowe obumierają. W przypadku osób, które przeżyły niedotlenienie mózgu, konieczne jest wprowadzenie rehabilitacji, ponieważ obumierają neurony odpowiedzialne za wykonywanie podstawowych funkcji w organizmie, takich jak kontrola napięcia mięśni, mowa oraz koordynacja ruchu.Odpowiednie ćwiczenia rehabilitacyjne, konsekwentność w działaniach rehabilitacyjnych oraz korzystanie z tlenoterapii hiperbarycznej umożliwia tworzenie nowych odwodów neuronalnych, które zastępują uszkodzone komórki nerwowe (neurony). Leczenie niedotlenienia mózgu powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem specjalistów oraz ośrodków rehabilitacyjnych. Powinno być ono również dostosowane w indywidualny sposób do potrzeb pacjenta z uwzględnieniem przyczyn niedotlenienia mózgu oraz długości trwania takiego stanu.