Niedoczynność tarczycy a objawy psychiczne


Niedoczynność tarczycy jest to zespół objawów, który spowodowany jest niedoborem hormonów tarczycy. Przyczyny tego schorzenia mogąbyć rozmaite. Najczęściej jest to choroba autoimmunologiczna lub urazmechaniczny. Niedoczynność tarczycy może ujawniać się objawami typowymi dlazaburzeń psychicznych oraz symptomami somatycznymi.

Wpływ hormonów na procesy psychiczne

Hormony odgrywają bardzo ważną rolę w organizmie człowieka. Są odpowiedzialne za regulowanie procesów oraz prawidłowe spełnianie jego podstawowych funkcji. Oddziałują na układ nerwowy, a także procesy psychiczne. Nieprawidłowości dotyczące funkcjonowania hormonów w organizmie człowieka mogą więc przekładać się na zaburzenia procesów psychicznych.

Zespół psychoendokrynny to szerokie pojęcie obejmujące zaburzenia nastroju (m.in. stany depresyjne), zaburzenia prawidłowego funkcjonowania, jak również zaburzenia podstawowych popędów i potrzeb (m.in. łaknienia, pragnienia, snu, popędu płciowego).

Niedoczynność tarczycy - objawy charakterystyczne dla depresji

Wśród objawów charakterystycznych dla niedoczynności tarczycy występują symptomy typowo depresyjne. U pacjenta pojawia się obniżenie nastroju, brak chęci do życia oraz spowolnienie wykonywania poszczególnych czynności. Jest to bezpośrednim skutkiem ogólnego zwolnienia procesów metabolicznych zachodzących w organizmie człowieka. Niedoczynność tarczycy objawia się także:

Problemy tarczycy
  • nadmierną sennością,
  • zaburzeniami funkcji seksualnych (m.in. na skutek spadku libido, impotencji),
  • przewlekłym zmęczeniem,
  • uczuciem osłabienia,
  • zaburzeniami intelektualnymi,
  • upośledzeniem pamięci,
  • zaburzeniem koncentracji.

Obok objawów psychicznych mogą również pojawić się symptomy somatyczne. Wynika to z tego, iż hormony tarczycy regulują funkcjonowanie większości narządów oraz ich układów w ludzkim organizmie. Wśród objawów somatycznych wyróżniamy m.in.:

  • zaburzenia od strony przewodu pokarmowego (często są to zaparcia),
  • przyspieszona lub zwolniona akcja serca,
  • spłycenie oddechu zwłaszcza po wysiłku, który dla innych osób nie jest uważany za nadmierny,
  • sztywność mięśni,
  • ból stawów,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • zatrzymanie wody w organizmie,
  • sucha, łuszcząca się skóra,
  • suche włosy,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • uczucie ciągłego zimna,
  • zwiększenie masy ciała.

Występowanie poszczególnych objawów pomaga w postawieniu właściwej diagnozy. Wyróżniamy bowiem na przykład tzw. depresję hormonalną oraz depresję endogenną lub reaktywną. Objawy depresji bardzo często towarzyszą chorobie, którą jest niedoczynność tarczycy. Częstokroć pomimo uregulowania poziomu hormonów konieczna jest wizyta u psychologa lub psychoterapeuty ze względu na utrzymujące się symptomy depresji.

Niedoczynność tarczycy a choroby afektywne - jakie objawy występują w obu przypadkach?

Zarówno przy niedoczynności tarczycy, jak i chorobach afektywnych mogą występować poniższe objawy:

  • depresja,
  • upośledzona koncentracja,
  • spowolnienie ruchów,
  • obniżone libido,
  • przewlekłe zmęczenie,
  • zaburzenia poznawcze,
  • osłabienie pamięci,
  • osłabienie zainteresowania np. hobby,
  • wzrost masy ciała,
  • zmniejszony apetyt,
  • nadmierna senność,
  • rozdrażnienie,
  • zaparcia.

Niedoczynność tarczycy - jakie badania wykonać w celu rozpoznania?

Gdy występują podejrzenia, iż spadek nastroju może być związany z nieprawidłowościami od strony tarczycy, konieczne jest wykonanie badań TSH, FT3 i FT4. Badania te pomogą w określeniu, czy obniżenie nastroju jest w jakimkolwiek stopniu powiązane z niedoczynnością tarczycy, czy może przyczyna takiego stanu tkwi w poważnych zaburzeniach psychicznych.

Jeżeli stany depresyjne są przyczyną nieprawidłowego funkcjonowania tarczycy, konieczne jest podjęcie hormonalnego leczenia choroby. W większości przypadków po wprowadzeniu odpowiedniego leczenia za pomocą leków hormonalnych objawy depresyjne ustępują. W niektórych przypadkach pomimo uregulowania poziomu hormonów tarczycy konieczna jest wizyta u psychologa lub psychoterapeuty. Ma to miejsce, gdy stany depresyjne nie ustępują.

Hormony tarczycy a leczenie zaburzeń objawów psychicznych

Hormony tarczycy odgrywają bardzo ważną rolę w leczeniu farmakologicznym zaburzeń psychicznych. Niektóre badania wskazują na to, że połączenie ich z lekami przeciwdepresyjnymi poprawia skuteczność leczenia takiego schorzenia jak depresja lekooporna. Tyroksyna wykorzystywana jest również w stabilizacji nastroju w leczeniu choroby dwubiegunowej.