Myśli samobójcze


Myśli samobójcze

Myśli samobójcze najczęściej pojawiają się w depresji, w schizofrenii, w nerwicy, przy zaburzeniach osobowości oraz na skutek trudnych życiowych doświadczeń (np. rozstanie z bliską osobą). Osoby, którym towarzyszą myśli samobójcze, odczuwają brak sensu życia. Co robić, gdy się pojawią? Jak sobie z nimi radzić? Gdzie szukać pomocy?

Przyczyny - skąd się biorą myśli samobójcze?

Myśli samobójcze mogą towarzyszyć depresji, zaburzeniom osobowości, a także pojawić się na skutek trudnych życiowych sytuacji (np. po zdradzie, po rozstaniu z osobą bliską, w przypadku problemów finansowych). Przyczyną myśli samobójczych może być alkoholowy zespół abstynencyjny. Mogą one pojawić się na różnych etapach naszego życia. Osoby, które mają myśli samobójcze, najczęściej nie są w stanie poradzić sobie z sytuacją, w której się znalazły. Mają niską samoocenę, a natrętne myśli samobójcze pojawiają się nawet codziennie.

Brak perspektyw na przyszłość oraz brak wyjścia z kryzysu w połączeniu z nieumiejętnością poradzenia sobie z własnymi emocjami sprawia, że osoba z myślami samobójczymi nie jest w stanie podjąć konkretnych działań, mających na celu poprawienia sytuacji, w której się znalazła.

Myśli samobójcze nie muszą prowadzić do samobójstwa. Czasami są tylko swoistego typu próbą zrozumienia sensu życia oraz sensu swojego funkcjonowania w świecie. Niemniej jednak w przypadku myśli samobójczych, które towarzyszą zaburzeniom psychicznym, istnieje duże ryzyko targnięcia się osoby chorej na własne życie.

Wśród innych przyczyn pojawienia się myśli samobójczych należy wyróżnić takie schorzenia jak: zaburzenia afektywne, zaburzenia osobowości, zaburzenia lękowe, nerwica, schizofrenia, po alkoholu (nadużywanie alkoholu) oraz zażywanie substancji psychoaktywnych. Myśli samobójcze mogą być także wynikiem niepowodzeń w życiu, poczuciem beznadziejności swojego życia (np. u uzależnionych od hazardu, gdy ci stracą cały majątek).

Myśli samobójcze w depresji i zaburzeniach psychicznych

Myśli samobójcze mogą pojawić się zarówno w depresji, jak i w stanie bez depresji. Niemniej jednak w przypadku depresji ich występowanie jest stosunkowo częste. Nierzadko towarzyszy im równieżbezsenność, zmęczenie, samotność, może pojawić się także samookaleczenie.

Osobom cierpiącym na depresję towarzyszą negatywne myśli dotyczące sensu istnienia, bezradności oraz pragnienia zakończenia swojego życia. Najczęściej pojawiają się w ostatniej fazie depresji, co często kończy się podjęciem próby samobójczej.

Myśli samobójcze pojawiają się również w przypadku choroby afektywnej dwubiegunowej. Zachowanie osoby chorej charakteryzuje się wówczas skrajnymi wahaniami nastroju - od smutku po euforię, od radości po depresję, od poczucia bezwartościowości po poczucie nadmiernej wartości siebie.

U osób, które borykają się z zaburzeniami psychicznymi, myśli samobójcze traktowane są jako droga ucieczki od problemów, z którymi osoba chora sobie nie radzi. W takich przypadkach konieczne jest leczenie - odpowiednio dobrana farmakoterapia oraz psychoterapia.

Nieleczone myśli samobójcze w przypadku osób z zaburzeniami psychicznymi mogą się pogłębić, co skłoni pacjenta do popełnienia samobójstwa.

Myśli samobójcze mogą pojawić się po niektórych lekach (skutki uboczne) oraz po przebudzeniu (wcześnie nad ranem). Potwierdzono również przypadki, iż negatywne myślenie u niektórych kobiet pojawia się przed okresem - w takich przypadkach również konieczna jest wizyta u lekarza specjalisty.

Myśli samobójcze często towarzyszą osobom o osobowości borderline. W ciężkich przypadkach zaburzeń psychicznych może być wymagana hospitalizacja.

Myśli samobójcze u nastolatków

W przypadku pojawienia się myśli samobójczych u nastolatka, powinniśmy zdecydować się na konsultację psychiatryczną dziecka. U nastolatków negatywne myślenie ma najczęściej wydźwięk: „zwróćcie na mnie uwagę, zainteresujcie się mną i moimi potrzebami”. Czy to normalne?

Tak, nastolatkowie w ten sposób pokazują, iż czują się pominięci, niedocenieni, mają problemy z rówieśnikami. Nie należy ich jednak bagatelizować. Lekarz na podstawie wywiadu jest w stanie stwierdzić, czy zgłaszane przez dziecko myśli są wołaniem o pomoc, czy konieczna jest dalsza diagnostyka. Pytania specjalisty dotyczą m.in. sytuacji życiowej, relacji w rodzinie i ze znajomymi, przyczyn myśli samobójczych. Lekarz wraz z rodzicami i dzieckiem podejmują decyzję co do sposobów dalszej pomocy, o ile jest ona konieczna.

Jak pomóc w przypadku myśli samobójczych?

Należy pamiętać przede wszystkim o tym, iż myśli samobójczych (czy to u nastolatków, czy to u dorosłych) nie wolno w żaden sposób bagatelizować. Gdy osoba z naszego otoczenia ma negatywne myśli, powinniśmy niezwłocznie zareagować. Czasami może być to tylko chęć zwrócenia na siebie uwagi, ale równie często jest to wołanie o pomoc, które w konsekwencji popycha daną osobę do targnięcia się na własne życie. Brak jakiejkolwiek reakcji ze strony otoczenia może pogłębić smutek osoby z myślami samobójczymi oraz utwierdzić w przekonaniu, iż jedynym wyjściem z sytuacji jest śmierć.

Gdy osoba nam bliska zmaga się z negatywnymi myślami, powinniśmy postarać się dowiedzieć, co jest ich przyczyną. Taką osobę należy wysłuchać, wyrazić zrozumienie w kwestii jej rozterek, a także zachować cierpliwość. W żadnym wypadku nie można wyśmiać powodów, dla których dana osoba myśli o targnięciu się na własne życie. Najlepiej, aby udało nam się przekonać osobę z myślami samobójczymi do wizyty u lekarza specjalisty - psychologa, psychiatry lub psychoterapeuty. W żadnej wypadku nie należy zostawiać jej samej sobie.Powinniśmy pokazać jej, jak walczyć z negatywnym myśleniem oraz uświadomić, iż specjalista pomoże w odpowiedzi na pytania: Jak się ich pozbyć? Jak leczyć? Jak pomóc sobie? Jakie leki i czy są one właściwie konieczne?

Osoby, którym towarzyszą myśli samobójcze, mogą wykonać test w Internecie, dzięki któremu możliwe będzie określenie czy osoba ta nie boryka się m.in. z depresją lub innymi zaburzeniami psychicznymi.