Leczenie klaustrofobii - przyczyny, objawy i leczenie


Klaustrofobia jest jednym z rodzajów fobii. Mianem tym określany jest nieuzasadniony niczym lęk przed przebywaniem w niewielkich, niskich, wąskich, zamkniętych pomieszczeniach. Osoby borykające się z tą fobią obawiają się, iż zostaną zamknięte w ciasnym pomieszczeniu, z którego nie będą w stanie się wydostać. Klaustrofobia to rodzaj fobii społecznej. Stan ten określany jest przez lekarzy za patologiczny, klasyfikowany jako zaburzenia na tle nerwicowym. Może on w znacznym stopniu utrudniać codzienne funkcjonowanie. Przeciwieństwem klaustrofobii jest agorafobia, czyli lęk przed otwartymi przestrzeniami.

Przyczyny klaustrofobii

Nie ma jednego, głównego czynnika, w których można upatrywać się przyczyny rozwoju klaustrofobii. Na ten temat istnieje wiele teorii, które z różnym skutkiem usiłują wytłumaczyć, jaką rolę odgrywa lęk w przebiegu tego zaburzenia. Niektórzy specjaliści twierdzą, iż w każdej osobie drzemie lęk klaustrofobiczny. Jednak tylko u niektórych osób jest on patologicznie nasilony. Popularną teorią jest ta, którą wysnuł Zygmunt Freud. Uważał on bowiem, iż klaustrofobia jest bezpośrednio związana z narodzinami dziecka, kiedy to noworodek musi przebyć drogę przez wąski kanał rodny. Wielu psychoanalityków wiąże trudność porodu oraz zagrożenie życia dziecka ze zwiększonym ryzykiem rozwoju klaustrofobii.

Niektórzy specjaliści dopatrują się swoistego typu dziedziczenia zachowań klaustrofobicznych. Teoria ta opiera się na tym, iż dziecko, które obserwuje zachowania swoich rodziców, naśladuje je. Gdy rodzic boryka się z klaustrofobią, również i jego potomstwo może podświadomie zmagać się z tą fobią. Dzieci uczą się poprzez obserwację. Nic więc dziwnego, iż napawa ich lękiem to, czego obawiali się ich rodzice. Zwłaszcza jeżeli owe zachowania opiekunów towarzyszyły im od wczesnego dzieciństwa. Wówczas dzieci traktują lęk klaustrofobiczny jako naturalną reakcję na niewielkie, ciasne i zamknięte pomieszczenia.

Klaustrofobia może rozwinąć się na skutek przeżycia wydarzenia, które wywołało traumę. Popularnym przykładem wymienianym przez psychologów jest zamknięcie w dzieciństwie w ciemnej szafie, w niewielkiej komórce lub w ciemnej piwnicy. Ponadto fobia ta może pojawić się także po wypadku. Ma to miejsce, zwłaszcza gdy ofiara utknęła lub zakleszczyła się w niewielkiej przestrzeni - w windzie, samochodzie podczas wypadku komunikacyjnego lub wagonie pociągu.

Zaburzenia klaustrofobiczne wiązane są także z nieodpowiednim postrzeganiem własnej przestrzeni osobistej. Osoby, które wyznaczają zbyt dużą przestrzeń osobistą (ponad wyciągnięcie ręki), czują się niekomfortowo, gdy postrzegana przez nich linia przestrzeni osobistej zostanie naruszona przez inne osoby.

klaustrofobia rzeszów

​​​​​​​

Objawy klastrofobii

Podstawowym objawem klaustrofobii są niekontrolowane napady lęku.

Towarzyszą im zazwyczaj inne symptomy, które są charakterystyczne dla wszystkich rodzajów fobii społecznych. Osoby, które borykają się z zaburzeniami klaustrofobicznymi, mają poczucie nieubłaganie zbliżającej się katastrofy. Odczuwają lęk i panikę, którym towarzyszą pesymistyczne myśli.

Objawami towarzyszącymi w przypadku klaustrofobii są również:bezruch, drżenie rąk i mięśni, przyśpieszona akcja serca, zawroty głowy, trudności z oddychaniem, a nawet duszności. Pozostałymi symptomami somatycznymi są: nadmierna potliwość, zaczerwienienie skóry twarzy, drżenie głosu, czasami także i płacz.

Jak radzić sobie z klaustrofobią?

W przypadku klaustrofobii konieczne jest podjęcie leczenia. Samodzielne radzenie sobie z problemem zazwyczaj nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Może stanowić jednak uzupełnienie terapii prowadzonej pod okiem psychoterapeuty.

Leczenie każdej fobii społecznej, a w szczególności klaustrofobii, wymaga specjalistycznej pomocy. Osoby, które zmagają się z lękiem klaustrofobicznym, powinny skorzystać z pomocy psychologa lub psychoterapeuty. Wśród metod walki z tym zaburzeniem przoduje psychoterapia poznawczo-behawioralna. Odznacza się ona dużą skutecznością, dlatego też jest chętnie wybieraną przez pacjentów formą leczenia.

Psychoterapia w głównej mierze opiera się na łagodzeniu objawów lękowych poprzez wyrobienie nawyków odpowiedniej reakcji na sytuacje, które powodują u danej osoby atak klaustrofobiczny. Terapia prowadzona przez psychoterapeutę jest w pełni bezpieczna, ponieważ opiera się na stopniowym i kontrolowanym zmniejszaniu wrażliwości na bodźce wywołujące zaburzenia. Pacjent uczy się, jak radzić sobie z lękiem oraz strachem, które stanowią nieodłączny element towarzyszący klaustrofobii.

W przypadku konieczności zastosowania leczenia farmakologicznego z pomocą przychodzą leki przeciwdepresyjne z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny. Najczęściej stosowanymi związkami są escitalopram oraz sertalina. Rzadziej lekarze sięgają po leki z innych grup, między innymi amitryptylinę lub wenlafaksynę. Klaustrofobia, jak już zostało wspomniane, wpływa negatywnie na codzienne funkcjonowanie. Zwykłe wyjście do sklepu, pracy lub spotkanie ze znajomymi może okazać się ogromnym wyzwaniem. Warto pamiętać, iż im bardziej zaawansowana postać lęku klaustrofobicznego, tym trudniejsza walka z nim. Dlatego też, gdy zauważymy u siebie lub swoich bliskich niepokojące objawy (np. nieuzasadniony lęk, strach przed niewielkimi pomieszczeniami), powinniśmy skonsultować się z psychoterapeutą lub psychologiem.