Kryzys emocjonalny - przyczyny, objawy i leczenie


Kryzys emocjonalny może pojawić się w życiu każdego z nas. Zazwyczaj jest skutkiem nowej sytuacji, która wymaga przystosowania się lub nabycia nowych umiejętności. Jak radzić sobie z kryzysem emocjonalnym? Czy konieczna jest wizyta u specjalisty?

Kryzys emocjonalny – co to jest?

Pod pojęciem kryzysu emocjonalnego kryje się stan nagłej utraty wewnętrznej równowagi, zachwianie komfortu psychicznego. Z reguły jest on wywołany niespodziewanym wydarzeniem, ważną zmianą w życiu lub zmianą, która zachodzi w nas samych. Kryzys emocjonalny jest związany z sytuacją zagrożenia realizacji podstawowych potrzeb człowieka. Może być także wynikiem braku możliwości dokonania ważnych życiowych celów.

Rodzaje kryzysu emocjonalnego

Kryzys emocjonalny może występować pod różnymi postaciami. Najczęstsze jego rodzaje to:

  • kryzys egzystencjalny – jego występowanie wiąże się z wykonaniem ujemnego zestawienia osiągnięć życiowych, może to być tzw. kryzys wieku średniego,
  • kryzys rozwojowy – związany jest z wchodzeniem na kolejny etap rozwoju, koniecznością podejmowania nowych ról życiowych i wynikających z tego obowiązków (np. kryzys emocjonalny w ciąży),
  • kryzys sytuacyjny – pojawia się na skutek ważnych wydarzeń, osoba nie jest pewna, czy poradzi sobie ze stawianym przed nią wyzwaniem (np. kryzys w związku, po rozstaniu z partnerem, na emigracji),
  • trauma – jest to inaczej uraz psychiczny, który powstaje na skutek wydarzenia postrzeganego jako trudnego, przekraczającego możliwości danego człowieka lub zagrażającego mu.

Kryzys emocjonalny – objawy

Wśród podstawowych objawów towarzyszących kryzysowi emocjonalnemu wyróżnia się:

  • poczucie bezradności - poczucie braku wpływu na sytuację, w której dana osoba się znalazła,
  • przeświadczenie o braku odpowiednich umiejętności, determinacji i siły niezbędnej do poradzenia sobie z daną sytuacją,
  • lęk przed nieznanym,
  • poczuciesmutku i depresyjności.

Kryzys emocjonalny – czy może być drogą do samorozwoju?

Problemy z przystosowaniem się człowieka do nowych warunków środowiska to normalne zjawisko. Kryzysy pojawiają się na naszej drodze wielokrotnie. Wielu specjalistów dopatruje się jednak w nich drogi do samorozwoju. Uważają oni, że pierwszy kryzys emocjonalny pojawia się już w momencie narodzin – kiedy to noworodek zmienia środowisko z bezpiecznego, zaspakajającego jego potrzeby na zupełnie nowe – nieznane.

Kryzys emocji

W życiu człowieka emocjonalne kryzysy rozwojowe pojawiają się na skutek zmian dotyczących pełnionych ról życiowych. Mają one miejsce m.in. w okresie dorastania (z dziecka stajemy się dorosłymi), po zakończeniu nauki (z ucznia lub studenta stajemy się pracownikiem), po ślubie (z osoby wolnej stajemy się partnerami i opiekunami), w ciąży i po narodzinach dziecka (stajemy się rodzicem, odpowiedzialnym za innego, bezbronnego człowieka) czy też po przejściu na emeryturę (z pracownika stajemy się emerytem).

Wszystkie ważne wydarzenia w naszym życiu związane są z przejściem z jednej roli na zupełnie inną. Zazwyczaj wymaga ona dostosowania się do nowej sytuacji, porzucenie tego, co znane i bezpieczne na rzecz nieznanego i nowego. Często wiąże się to z koniecznością zmiany przyzwyczajeń oraz nawyków. Normalne jest więc, że podczas dostosowywania się do nowej sytuacji osoba przeżywa wewnętrzne rozterki czy konflikty. Wewnętrzne konflikty pomiędzy dążeniami mogą przyczynić się do smutku, lęku przed nieznanym, a nawet stawiania oporu przed nową sytuacją.

Drogą do samorozwoju wykorzystującą kryzys emocjonalny jest jednak dążenie do uzyskania kompromisu pomiędzy wymaganiami danej sytuacji a naszymi oczekiwaniami. Sytuacja kryzysowa może pozwolić nam nabyć nowe umiejętności oraz rozwinąć się w jakimś kierunku.

Jak przetrwać kryzys emocjonalny?

Kryzys emocjonalny nie musi być stanem długotrwałym. Ogromną rolę odgrywa jednak charakter podjętych działań. Osoba w kryzysie emocjonalnym nie powinna być bierna. Musi szukać wyjścia z sytuacji oraz sposobów na poradzenie sobie z nią. W takich przypadkach nieocenione jest także wsparcie najbliższych. Osoba, którą dotyka kryzys emocjonalny, nie powinna zostać sama ze swoimi problemami. Czasami wystarczy szczera rozmowa z przyjacielem lub partnerem.

W jaki sposób można samodzielnie poradzić sobie z kryzysem:

  • znajdź sens danej sytuacji i ją zaakceptuj,
  • myśl pozytywnie – przekształć problemy w cel,
  • traktuj nową sytuację jako możliwość zdobycia nowych umiejętności,
  • traktuj problemy jako wyzwanie, dzięki któremu staniesz się silniejszy,
  • nie rezygnuj z życia, przyjemności i zainteresowań.

Kryzys emocjonalny – kiedy wymaga wizyty u specjalisty?

Kryzys emocjonalny sprawia, że człowiek staje przed trudną sytuacją, która wymaga przystosowania. Znalezienie kompromisu pomiędzy własnymi potrzebami i dążeniami a warunkami stawianymi przez rzeczywistość wymaga odpowiednich umiejętności. U osób, które nie podejmują żadnych działań albo robią to niewystarczająco, mogą pojawić się zaburzenia w przystosowaniu do danej sytuacji.

Kryzys emocjonalny sprawia, że niektóre osoby decydują się na wizytę u psychologa. Oczekują one wsparcia oraz pomocy w zrozumieniu sytuacji, w której się znaleźli. Rozmowa ze specjalistą może pomóc w nakierowaniu na najkorzystniejsze rozwiązania**. Kryzys emocjonalny może być związany z pewnymi trudnościami emocjonalnymi oraz psychicznymi.** Jeżeli przez dłuższy czas osoba nie jest w stanie sobie z czymś poradzić, może popaść w depresję, zaburzenia lękowe, zaburzenia psychosomatyczne, nerwice czy też zaburzenia osobowości.W takich przypadkach wskazane jest podjęcie leczenia. Skuteczną metodą terapii jest psychoterapia indywidualna.