Demencja Starcza


Demencja Starcza

Demencja to choroba psychiczna, która przejawia się zaburzeniami funkcji poznawczych, pamięci, mowy oraz problemami z liczeniem. Towarzyszą jej także symptomy, które mogą wskazywać na depresję.

Leczenie opiera się na łagodzeniu objawów, a jego głównym założeniem jest poprawa jakości codziennego życia osoby chorej. U osób młodych demencja występuje rzadko.

Jest to choroba, która dotyka przede wszystkim osób starszych. Objawy demencji nasiliają się wraz z jej postępem. Co robić, gdy zaobserwujemy objawy u osoby bliskiej? Powinniśmy umówić ją na wizytę u specjalisty.

Czym jest demencja?

Na czym polega demencja? To schorzenie, które negatywnie wpływa na mózg, upośledzając jego funkcjonowania oraz wywołując zaburzenia poznawcze, mowy, pamięci, emocji oraz liczenia. Według Światowej Organizacji Zdrowia (ICD-10) osoby, które borykają się z demencją, mają problemy z właściwą oceną sytuacji, nie potrafią prawidłowo postrzegać rzeczywistości, pojawiają się u nich trudności z orientacją czasowo-przestrzenną, a także rozumieniem. Definicja demencji obejmuje także zaburzenia dotyczące celowych ruchów precyzyjnych oraz zaburzenia funkcji wykonawczych. Demencja czasami zamiennie nazywana jest otępieniem lub otępieniem starczym. Demencja a wiek. Demencja dotyka osób po 65. roku życia. Nie należy jej jednak mylić z objawami starości i tłumaczyć podeszłym wiekiem. Jest to bowiem proces patologiczny, który wywołany jest chorobą mózgu. Nie należy lekceważyć żadnych, nawet najmniejszych sygnałów świadczących o demencji. Właściwe leczenie, rozpoczęte we wczesnym stadium choroby, pozwala skutecznie spowolnić jej rozwój.

Przyczyny demencji

Rozwój demencji może być związany z innymi schorzeniami, m.in. infekcją mózgu, stwardnieniem rozsianym, chorobą alkoholową, pląsawicą Huningtona, cukrzycą, chorobami genetycznymi ośrodkowego układu nerwowego. Może być także wynikiem długotrwałego, silnego stresu oraz depresji. Demencja a dziedziczenie. Osoby, u których w rodzinie wystąpiły przypadki demencji, są w grupie ryzyka zagrożonych tym schorzeniem. Coraz częściej słyszymy pojęcie „demencja cyfrowa” czy „demencja elektroniczna”. Uważa się, iż jest ona skutkiem rozwoju najnowszych technologii, które rozleniwiają mózg.

Objawy demencji a etapy choroby (przebieg choroby)

Czym się objawia demencja? Demencja początkowo może objawiać się trudnymi do zauważenia symptomami, które nasilają się bardzo powoli. Czas trwania choroby jest różny, lecz najczęściej trwa ona latami. Najczęściej osoba chora zaczyna zapominać o podstawowych rzeczach, częstokroć związanych z pracą oraz codziennymi czynnościami. Fazy choroby: Pierwsza faza choroby (łagodna) objawia się zaburzeniami na gruncie:

  • zaburzenia pamięci - osoba chora zapomina o umówionych spotkaniach, wizytach u lekarza; ma trudności z przypomnieniem sobie imion krewnych, nazw przedmiotów; pojawiają się także problemy z liczeniem,
  • zaburzenia mowy - pojawiają się trudności z właściwym doborem słów oraz zapominanie ich znaczeń; wypowiadane zdania nie zawsze mają logiczny sens,
  • zachowania chorego - zmienność nastrojów, agresja wywoływana jest drobnymi zdarzeniami; chory zaczyna się izolować od bliskich, unika z nimi kontaktu,
  • koordynacji ruchów - chory w tym zakresie nie ma większych trudności, codzienne funkcjonowanie nie sprawia mu problemów.

2 etap choroby:

  • zaburzenia pamięci - nasilają się; osoba chora zaczyna zapominać o wydarzeniach, które miały miejsce tego samego lub poprzedniego dnia; bez trudu przypomina sobie zdarzenia odległe, lecz ma problem z umiejscowieniem ich w czasie,
  • zaburzenia mowy - słownictwo zdecydowanie ubożeje, odpowiedzi chorego są powolne, zdarza się, iż nie kończy rozpoczętych zdań,
  • zachowanie chorego - zachowanie chorego jest trudne do przewidzenia, często towarzyszy mu gwałtowność; osoba chora zaczyna odczuwać lęk, wywołują go np. głośne dźwięki, ostre, migające światło,
  • koordynacja ruchów - pojawia się brak precyzji w ruchach; codzienne czynności zaczynają sprawiać coraz większe problemy; zaczynają występować zaburzenia równowagi, które mogą skutkować upadkami oraz drżenie i przykurcze mięśni,
  • chory musi przebywać pod stałą opieką przez całą dobę, pojawia się brak apetytu.

Demencja 3 stopnia - ostatni etap:

  • zaburzenia pamięci - osoba chora przestaje rozpoznawać członków rodziny, nie pamięta wydarzeń z przeszłości, rozpoznaje osobę, która się nią opiekuje,
  • zaburzenia mowy - mowa staje się niewyraźna, osoba chora przestaje rozumieć, co ktoś do niej mówi; ma to związek z upośledzeniem umysłowym,
  • zachowanie chorego - podobnie jak w poprzednich etapach zachowanie chorego cechuje zmienność nastrojów,
  • koordynacja ruchów - codzienne funkcjonowanie sprawia kłopoty; osoba chora ma problemy z jedzeniem, chodzeniem, wstawaniem oraz siadaniem; chory nie panuje nad czynnościami fizjologicznymi - pojawia się nietrzymanie moczu i stolca,
  • ostatnia faza zaburzeń funkcji poznawczych może powodować urojenia,
  • chory na tym etapie choroby przebywa w łóżku, wymaga stałej opieki, często rodzina decyduje się na oddanie bliskiego do domu opieki.

Demencja może być także wiązana z brakiem snu. Bezsenność powiązana z chorobami neurologicznymi występuje w demencji korowej i podkorowej. Jest skutkiem uszkodzeń kory mózgowej. Wyróżniana jest także demencja naczyniowa. Etapy choroby są podobne, jednak jej przyczyn upatruje się w wylewach, które powodują uszkodzenie mózgu. Objawy demencji naczyniowej są różnorodne, ściśle uzależnione od tego, która z tętnic została uszkodzona.

Leczenie demencji

Badania wykorzystywane w diagnostyce demencji to m.in. EEG, rezonans magnetyczny i tomografia komputerowa. Konieczny jest także wywiad z lekarzem, który postawi ostateczną, trafną diagnozę. Do jakiego lekarza się udać? Najlepiej zasięgnąć pomocy neurologa.

Leczenie demencji, jak już zostało wspomniane, oparte jest na łagodzeniu jej objawów. Schorzenie to jest chorobą nieuleczalną, która nieuchronnie prowadzi do śmierci, ponieważ przyczynia się do trwałych zmian zachodzących w mózgu. Leczenie demencji powinno łączyć w sobie leczenie farmakologiczne oraz terapeutyczne, co oznacza głównie trenowanie funkcji mózgu. Skutecznie przeprowadzone pozwala na dłużej zachować sprawność. Ważne jest, aby jak najwcześniej rozpocząć leczenie. W późnym stadium choroby lekarz zazwyczaj zaleca stosowanie farmakologii. Leki wykorzystywane w leczeniu demencji to inhibitory cholinesterazy, których zadaniem jest stymulowanie ośrodkowego układu nerwowego. Popularnym lekiem jest Haloperidol.

Jak się opiekować osobami chorymi na demencję? Jak im pomóc? Jak z nimi postępować i rozmawiać? Pytań jest wiele. Przede wszystkim należy im okazać wiele cierpliwości. Choremu częstokroć towarzyszy zachowanie agresywne, a zaburzenia funkcji poznawczych mogą powodować urojenia i halucynacje. Leki na uspokojenie mogą zostać przepisane osobie chorej, gdy w żaden inny sposób nie można powstrzymać jego agresji. Nieleczona demencja może doprowadzić do szybkiego rozwoju choroby i zaniku funkcji poznawczych.

Demencja a profilaktyka - jak zapobiegać?

Zapobieganie rozwojowi choroby możliwe jest także poprzez trening i ćwiczenia intelektualne. Osoba z demencją powinna wykonywać czynności, które pozwolą jej zachować jak najdłużej sprawność. Mowa o pisaniu listów, głośnym czytaniu książek, prowadzeniu dzienniczka, rozwiązywaniu krzyżówek, oglądaniu telewizji oraz graniu w szachy, warcaby i karty.

Pomimo iż osoba chora zaczyna unikać bliskich, powinniśmy ją namawiać na kontakt z rodziną i znajomymi. Chory nie powinien się bowiem izolować od otoczenia. Leczenie naturalne to głównie leki bez recepty. Osoba chora powinna suplementować preparaty usprawniające pracę mózgu, pozytywnie wpływające na koncentrację i pamięć, a także przeciwdziałające wahaniom nastroju np. żeń-szeń, miłorząb japoński oraz lecytyna. Właściwie żywienie również może działać wspomagająco.

Zaburzenia pamięci związane z demencją mogą powodować, iż osoba chora nie jest w stanie właściwie pokierować swoim postępowaniem. Wówczas możliwe jest ubezwłasnowolnienie takiej osoby.