Arachnofobia - przyczyny i leczenie


Arachnofobia to nic innego jak lęk przed pająkami. Osoby borykające się z tą fobią na widok pająków drętwieją, milczą, ogarnia je strach, zaczynają płakać, krzyczą lub nawet uciekają z pomieszczenia, w którym pojawił się pająk. Arachnofobia jest często spotykaną fobią wśród ludzi na całym świecie. Według specjalistów pierwsze objawy fobii zauważalne są już w dzieciństwie. Współcześnie dysponujemy skutecznymi metodami leczenia arachnofobii.

Arachnofobia

​​​​​​​Wiele osób nie lubi pająków, zwłaszcza gdy pojawiają się one na rzeczach dla nich osobistych, np. pościeli lub ubraniach. Najczęściej jednak takie sytuacje wywołują jedynie obrzydzenie**. Wybuch niekontrolowanej paniki oraz paraliżujący strach** na widok pająków to emocje, które towarzyszą osobom borykającym się z arachnofobią. Osoby te mają również mylne wyobrażenie na temat pająków. Są przekonane, iż pajęczaki zagrażają ich zdrowiu, a nawet życiu. Kojarzone są przez nich z niebezpieczeństwem.

Już samo myślenie o pająkach dla osób z arachnofobią potrafi wywołać przerażenie. Nie muszą ich widzieć, aby czuć niepokój czy lęk. W ich wyobrażeniu są to istoty duże i niebezpieczne.

Arachnofobia - przyczyny

Specjaliści dopatrują się wielu przyczyn, które wywołują lęk przed pająkami. Najczęściej są to jednak trudne, odciskające piętno przeżycia z okresu dzieciństwa. Może to być zwykłe straszenie pająkami przez starsze rodzeństwo lub rodziców. Dla osób starszych może to być zwykła zabawa, jednak dziecko nadaje pajęczakom miano potworów zagrażających ich życiu. Podobnie jest w przypadku obserwacji. Najmłodsi na ich podstawie uczą się wzorów reakcji. Tak więc, patrząc na osobę dorosłą, która boi się pajęczaków, dziecko samoistnie rozwija w sobie lęk przed tymi istotami. To zazwyczaj w okresie dzieciństwa należy dopatrywać się źródeł arachnofobii.

Według innej teorii arachnofobia może być uwarunkowana przez lęk pierwotny. To w procesie ewolucji miał wytworzyć się mechanizm obronny przed pajęczakami. Ludzie, odczuwając zagrożenie utożsamiane z pająkami, uciekają na ich widok. Istoty te od dawien dawna były kojarzone z czymś negatywnym, strasznych, odrażającym, czymś, czego najlepiej unikać. W takim przekonaniu dorastały kolejne pokolenia.

Arachnofobia - objawy

Głównym objawem arachnofobii jest paniczny i nieuzasadniony lęk przed pająkami.Osoby z tego rodzaju fobią narażone są na silny stres, co objawia się różnorakimi symptomami fizycznymi. Objawy towarzyszące panicznemu lękowi przed pająkami to:

  • dreszcze,
  • nadmierne pocenie się,
  • uczucie gorąca,
  • gęsia skórka,
  • zawroty głowy, czasami nawet omdlenia,
  • szybka praca serca, przyspieszone tętno,
  • nudności, a nawet wymiotami,
  • paraliż ciała, zastyganie w bezruchu,
  • histeria.

Osoby cierpiące na arachnofobię mogą również na widok pająków reagować krzykiem, piskiem i płaczem. Próbują uciec z miejsca, w których zauważyli pajęczaka, oddalić się jak najszybciej w bezpieczne według nich miejsce. Czasami wręcz przeciwnie - ogarnia je paraliżujący strach, który nie pozwala im poruszyć się z miejsca.

Osoby z arachnofobią miewają koszmary nocne z pajęczakami w roli głównej. Zdarza się, iż mają urojenia i są przekonane o tym, że pająki chodzą po ich ciele, są pod łóżkiem, czają się gdzieś w pobliżu. Pomimo uświadamiania o tym, iż tylko nieliczny odsetek gatunków na świecie może zagrozić człowiekowi, osoba borykająca się z arachnofobią nadal odczuwa paraliżujący strach przed tymi istotami, nawet najmniejszymi, niegroźnymi gatunkami.

Jak leczyć lęk przed pająkami?

Osoby z arachnofobią najczęściej nie decydują się na żadne leczenie. Według nich najlepszych sposobem walki z fobią jest unikanie pająków. Terapia ze specjalistą jest jednak konieczna, gdy lęk przed pajęczakami znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie człowieka.

Aktualnie istnieje wiele metod leczenia arachnofobii, jednak najczęściej stosowana jest terapia polegająca na oswojeniu się z obiektem strachu pacjenta oraz wyzbyciu się emocji towarzyszących widokowi pająków.

Wśród metod wyróżniających się wysoką skutecznością wymienić należy również tzw. desensytyzację. Terapia ta w głównej mierze opiera się na stopniowym zmniejszaniu reakcji na przedmiot strachu, czyli w tym przypadku na pająki. Osoby cierpiące na arachnofobię zaczynają od oglądania zdjęć pajęczaków. Towarzyszy temu rozmowa z psychoterapeutą, który w sposób racjonalny wyjaśnia brak zagrożenia ze strony tych istot. Następnym etapem desensytyzacji jest oglądanie pajęczaków z bliska, np. w terrariach. Ostatnim krokiem jest dotknięcie pająka, co ostatecznie pomaga przełamać strach przed nimi.

W leczeniu arachnofobii stosowana jest także terapia impozywna. Według jej założeń pacjent musi zetknąć się z bodźcem, który wywołuje w nim strach. W przypadku tej fobii osoba cierpiąca na paraliżujący strach przed pająkami zmuszona jest do kontaktu z pająkami. Często, bez wcześniejszego uprzedzenia, pajęczak kładziony jest jej np. na ramieniu. Konieczne jest kilka tego typu zabiegów, które mają za zadanie osłabić reakcję lękową u pacjenta.